Stare mapy – historia, kolekcjonerstwo i dawna kartografia

Stare mapy są czymś więcej niż dawnymi narzędziami orientacji. Pokazują, jak zmieniały się miasta, granice, nazwy miejscowości i sposób postrzegania świata. W tej kategorii znajdziesz artykuły o historycznej kartografii, starych planach miast, atlasach, panoramach oraz kolekcjonowaniu map – ze szczególnym uwzględnieniem Poznania, Wielkopolski i ziem dawnej Rzeczypospolitej.

  • Gdzie kupić stare mapy i jak rozpoznać oryginał?

    Gdzie kupić stare mapy i jak rozpoznać oryginał?

    przez

    | w

    | czas czytania:

    5–8 minut

    Zakup starej mapy może być świetnym początkiem kolekcji, ale trzeba zachować ostrożność. Na rynku znajdziemy zarówno oryginalne mapy z epoki, jak i późniejsze odbitki, reprinty, faksymile oraz zwykłe wydruki dekoracyjne. Różnice między nimi są bardzo duże — szczególnie jeśli chodzi o wartość kolekcjonerską i cenę. Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik: gdzie kupować stare mapy, co sprawdzić…

  • Polskie miasta w Civitates Orbis Terrarum Brauna i Hogenberga – katalog według tomów i plansz

    Polskie miasta w Civitates Orbis Terrarum Brauna i Hogenberga – katalog według tomów i plansz

    przez

    | w ,

    | czas czytania:

    4–7 minut

    Polskie miasta w Civitates Orbis Terrarum stanowią niewielką, lecz wyjątkowo cenną część jednego z najważniejszych przedsięwzięć wydawniczych poświęconych ikonografii miast w epoce nowożytnej. Sześciotomowe dzieło Georga Brauna i Fransa Hogenberga, publikowane w Kolonii w latach 1572–1617, zawiera setki widoków, panoram i planów miast z różnych części świata. Wśród nich znajdują się przedstawienia ośrodków położonych na…

  • Civitates Orbis Terrarum – Atlas Miast Świata

    Civitates Orbis Terrarum – Atlas Miast Świata

    przez

    | w ,

    | czas czytania:

    2–4 minut

    Civitates Orbis Terrarum to jedno z najważniejszych dzieł kartografii miejskiej epoki renesansu. Monumentalny atlas miast świata został opracowany przez Georga Brauna oraz rytownika Fransa Hogenberga. Kolejne tomy publikacji ukazywały się w latach 1572–1617 i do dziś uznawane są za jedno z najcenniejszych źródeł ikonograficznych dotyczących historii miast Europy i świata. Atlas zawierał panoramy miejskie, widoki…

  • Posnania, Civitates Orbis Terrarum – czyli najstarszy widok Poznania z 1618 roku

    Posnania, Civitates Orbis Terrarum – czyli najstarszy widok Poznania z 1618 roku

    przez

    | w ,

    | czas czytania:

    11–16 minut

    Opublikowana przez Georga Brauna oraz Fransa Hogenberga podwójna panorama z lotu ptaka przedstawia dwa ważne ośrodki miejskie dawnej Polski, ukazując ich krajobraz urbanistyczny z początku XVII wieku z niezwykłą dbałością o szczegóły. W górnej części kompozycji widnieje najstarszy widok Poznania. Dolna panorama przedstawia ufortyfikowane Krosno. Widoki zostały opracowane do szóstego tomu dzieła Civitates Orbis Terrarum…

Stare mapy jako źródło wiedzy o przeszłości

Dawne mapy, plany i widoki miast pozwalają spojrzeć na historię z zupełnie innej perspektywy. Można na nich odnaleźć nieistniejące już ulice, fortyfikacje, trakty, przedmieścia i budowle, a także zobaczyć, jak na przestrzeni wieków rozwijały się miasta oraz zmieniały granice państw i regionów.

Na Starym Fyrtlu przyglądamy się mapom nie tylko jako zabytkom kartografii, lecz także jako świadectwom swojej epoki. Opisujemy ich autorów, techniki wykonania, okoliczności powstania oraz przedstawione miejsca. Szczególne miejsce zajmują tutaj historyczne mapy Poznania i polskich miast, dawne atlasy oraz panoramy miejskie.

Dawne atlasy i widoki polskich miast

W artykułach poznasz między innymi monumentalne dzieło Civitates Orbis Terrarum, zawierające widoki, panoramy i plany miast dawnej Europy. Omawiamy przedstawienia miejsc położonych na ziemiach polskich oraz najstarszy znany widok Poznania, pokazujący miasto w otoczeniu murów, przedmieść i charakterystycznych budowli.

Publikujemy również katalogi i zestawienia pomagające odnaleźć konkretne miasta, plansze i tomy dawnych atlasów. Dzięki temu kategoria może być punktem wyjścia zarówno do poznawania historii lokalnej, jak i do dalszych poszukiwań kolekcjonerskich.

Kolekcjonowanie i rozpoznawanie starych map

Stare mapy wymagają uważnego oglądania, ponieważ obok oryginalnych obiektów z epoki można spotkać późniejsze odbitki, faksymile, reprinty i współczesne wydruki dekoracyjne. Wyjaśniamy, na co zwrócić uwagę przed zakupem, jakie informacje powinien podać sprzedawca oraz jak oceniać papier, technikę druku, datowanie, stan zachowania i pochodzenie mapy.

Podpowiadamy także, gdzie szukać dawnych map, planów miast, atlasów i rycin: w antykwariatach, domach aukcyjnych, na giełdach staroci oraz w kolekcjach cyfrowych. Niezależnie od tego, czy dopiero zaczynasz kolekcję, czy interesujesz się historią kartografii, znajdziesz tutaj praktyczne poradniki oraz opowieści o mapach, które zachowały obraz dawnego świata.