Stare mapy – historia, kolekcjonerstwo i dawna kartografia
Stare mapy pokazują, jak zmieniały się granice, nazwy miejscowości i sposób przedstawiania świata. Poznaj dawną kartografię Polski, historyczne atlasy i panoramy miast. Wybierz temat, od którego chcesz zacząć.
Poradnik kolekcjonera
Jeśli zaczynasz kolekcję, przeczytaj gdzie kupować stare mapy i jak rozpoznać oryginał. Dowiesz się, na co zwrócić uwagę przy ocenie papieru, techniki wykonania i stanu zachowania.
Kartografowie i mapy Polski
Poznaj mapy Bernarda Wapowskiego oraz mapy Wacława Grodeckiego i ich związek z atlasem Orteliusa.
Atlasy i dawne widoki miast
Odkryj atlas Civitates Orbis Terrarum i katalog przedstawionych w nim polskich miast. Poniżej znajdziesz szczegółowe opracowania oraz pozostałe artykuły.
-
Civitates Orbis Terrarum – atlas miast i źródło do historii urbanistyki
Wydawane od 1572 r. Civitates orbis terrarum pozwalało oglądać miasta odległe od siebie o setki kilometrów na kolejnych kartach jednego dzieła. Panoramy, plany i widoki z lotu ptaka łączyły obraz zabudowy z opisem miejsc, ich historii i znaczenia. Z przedsięwzięcia Georga Brauna i Fransa Hogenberga powstał sześciotomowy atlas, który do dziś należy do podstawowych źródeł…
-
Posnania w Civitates Orbis Terrarum – Poznań na panoramie z 1618 roku
Poznań na planszy Posnania / Crosna jest miastem zamkniętym w pierścieniu murów, nad którym wyrastają wieże ratusza, zamku i kościołów. Poza murami widoczne są ogrody i zabudowa przedmieść. Mosty przez Wartę i Cybinę łączą poszczególne części Poznania. Ten układ pozwala zobaczyć dawną stolicę Wielkopolski jako całość: od rynku i siedziby władz miejskich po Ostrów Tumski…
Stare mapy jako źródło wiedzy o przeszłości
Dawne mapy, plany i widoki miast pozwalają spojrzeć na historię z zupełnie innej perspektywy. Można na nich odnaleźć nieistniejące już ulice, fortyfikacje, trakty, przedmieścia i budowle, a także zobaczyć, jak na przestrzeni wieków rozwijały się miasta oraz zmieniały granice państw i regionów.
Na Starym Fyrtlu przyglądamy się mapom nie tylko jako zabytkom kartografii, lecz także jako świadectwom swojej epoki. Opisujemy ich autorów, techniki wykonania, okoliczności powstania oraz przedstawione miejsca. Szczególne miejsce zajmują tutaj historyczne mapy Poznania i polskich miast, dawne atlasy oraz panoramy miejskie.
Dawne atlasy i widoki polskich miast
W artykułach poznasz między innymi monumentalne dzieło Civitates Orbis Terrarum, zawierające widoki, panoramy i plany miast dawnej Europy. Omawiamy przedstawienia miejsc położonych na ziemiach polskich oraz najstarszy znany widok Poznania, pokazujący miasto w otoczeniu murów, przedmieść i charakterystycznych budowli.
Publikujemy również katalogi i zestawienia pomagające odnaleźć konkretne miasta, plansze i tomy dawnych atlasów. Dzięki temu kategoria może być punktem wyjścia zarówno do poznawania historii lokalnej, jak i do dalszych poszukiwań kolekcjonerskich.
Kolekcjonowanie i rozpoznawanie starych map
Stare mapy wymagają uważnego oglądania, ponieważ obok oryginalnych obiektów z epoki można spotkać późniejsze odbitki, faksymile, reprinty i współczesne wydruki dekoracyjne. Wyjaśniamy, na co zwrócić uwagę przed zakupem, jakie informacje powinien podać sprzedawca oraz jak oceniać papier, technikę druku, datowanie, stan zachowania i pochodzenie mapy.
Podpowiadamy także, gdzie szukać dawnych map, planów miast, atlasów i rycin: w antykwariatach, domach aukcyjnych, na giełdach staroci oraz w kolekcjach cyfrowych. Niezależnie od tego, czy dopiero zaczynasz kolekcję, czy interesujesz się historią kartografii, znajdziesz tutaj praktyczne poradniki oraz opowieści o mapach, które zachowały obraz dawnego świata.